Wat is een safe space en een brave space en hoe creëer je die tijdens een digitale uitwisseling met India?
Als jongeren uit Nederland en India elkaar ontmoeten in een digitale uitwisseling, bijvoorbeeld via het Eumind-programma, gebeurt er iets bijzonders. Ze leren van elkaars gewoontes, stellen vragen over het dagelijks leven aan de andere kant van de wereld en ontdekken soms ook grote verschillen in hoe ze denken. Dat is waardevol, maar kan ook spannend zijn. Want hoe zorg je ervoor dat iedereen zich vrij voelt om mee te doen aan het gesprek, ook als het over gevoelige onderwerpen gaat?
Daarvoor is het belangrijk dat leerlingen samenwerken in een ruimte waarin ze zich veilig voelen. In educatieve uitwisselingen wordt dan vaak gesproken over een safe space en een brave space. Maar wat betekenen die begrippen eigenlijk?
Een safe space, ofwel veilige ruimte, is een omgeving waarin je jezelf kunt zijn zonder angst voor negatieve reacties. Het is een plek waar je fouten mag maken, waar je mening gerespecteerd wordt en waar je weet dat anderen naar je luisteren zonder te oordelen. Tijdens een digitale uitwisseling betekent dat bijvoorbeeld dat je niet uitgelachen wordt als je Engels niet perfect is, of dat je iets mag vertellen over je eigen cultuur zonder dat iemand dat ‘gek’ noemt.
Een brave space gaat nog een stap verder. Daar draait het niet alleen om veiligheid, maar ook om moed. In een brave space durven leerlingen zich uit te spreken, ook als hun mening afwijkt van die van anderen. Ze voelen zich veilig genoeg om vragen te stellen, om iets te delen wat gevoelig ligt of om te benoemen dat ze iets niet begrijpen. Het gesprek kan dan dieper gaan, juist omdat er ruimte is om verschillen te onderzoeken en er open over te praten.
Het creëren van zo’n brave space tijdens een uitwisseling begint al bij de start. Het helpt om samen duidelijke afspraken te maken over hoe je met elkaar omgaat. Luisteren zonder onderbreken, niet oordelen, elkaar laten uitpraten en de ruimte geven om stil te mogen zijn. Ook helpt het als leerlingen leren om in ‘ik-taal’ te spreken: dus niet zeggen wat iemand anders fout doet, maar vertellen hoe iets op henzelf overkomt. Zo voorkom je misverstanden en houd je de sfeer open en nieuwsgierig.
In een digitale uitwisseling met India is het belangrijk om te erkennen dat er culturele verschillen zijn. Jongeren kunnen gewend zijn aan andere omgangsvormen, andere schoolregels of andere manieren van praten over gevoelige thema’s. Dat maakt een brave space juist zo waardevol: het biedt ruimte om daar samen over te leren, zonder dat iemand zich hoeft te verdedigen of zich schaamt.
Aan het einde van een gesprek kan het goed zijn om even stil te staan bij hoe het ging. Wat voelde prettig? Wanneer durfden mensen echt iets te zeggen? En wat zou de volgende keer beter kunnen? Door hier samen op te reflecteren, groeit het vertrouwen binnen de groep en wordt de ruimte steeds moediger.
Werken aan een brave space is dus niet iets dat je vooraf even afspreekt – het is iets wat je samen maakt, stap voor stap, in elk gesprek opnieuw. En juist binnen een uitwisseling als Eumind, waar jongeren over grenzen heen leren communiceren, ligt daar een prachtige kans.
Wil je meer weten over hoe je een brave space kunt begeleiden, of zoek je inspiratie voor lesvormen tijdens een digitale uitwisseling? Neem dan gerust contact met ons op via stichtingico.nl.
